Jak zrobić stroik świąteczny na stół – instrukcja krok po kroku

Jak zrobić stroik świąteczny na stół? Dzień wcześniej przytnij skośnie świeże gałązki jodły lub sosny i namocz je na noc, a na stole postaw niepalną podstawę (talerz, tacę albo płaską miskę). Gąbkę florystyczną połóż na wodzie, poczekaj, aż sama nasiąknie i opadnie, a potem przymocuj ją taśmą do podstawy i wbij w nią świece lub metalowe stojaki na świece. Najpierw obłóż gąbkę dookoła gałązkami tak, by jej nie było widać, a na końcu dodaj szyszki, suszone plastry pomarańczy i bombki. Gąbkę podlewaj co 2 dni, a zapalonych świec nie zostawiaj bez nadzoru nawet na chwilę – tak zrobiony stroik wytrzyma zwykle 2–3 tygodnie.

Spis treści

1. Czego potrzebujesz do zrobienia stroika?
2. Jakie gałązki wybrać, żeby stroik długo był ładny?
3. Jak zrobić stroik świąteczny na stół – krok po kroku
   • Jak zrobić suszone plastry pomarańczy?
4. Jak zrobić stroik bez gąbki florystycznej?
5. Jak bezpiecznie używać świec w stroiku?
6. Najczęstsze błędy przy robieniu stroika
7. Stroik a zwierzęta i dzieci
8. Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
9. Źródła

Czego potrzebujesz do zrobienia stroika?

Podstawowy stroik bożonarodzeniowy na stół składa się z czterech warstw: podstawy, czegoś, co trzyma wodę i gałązki, zieleni oraz ozdób. Do klasycznej wersji przygotuj:

Element	Co wybrać	Uwagi
Podstawa	talerz, taca, płaska miska, ceramiczna doniczka	najlepiej z metalu, szkła, ceramiki lub porcelany – nie spali się
Gąbka florystyczna	kostka do kwiatów żywych (mokra)	do suszu jest osobny, suchy rodzaj gąbki
Gałązki	jodła, sosna, żywotnik, bukszpan	jodła i sosna najdłużej trzymają igły
Świece	grube świece słupkowe albo świece LED	do świec potrzebne stojaki wbijane w gąbkę
Ozdoby	szyszki, suszone pomarańcze, laski cynamonu, bombki, wstążka	ozdoby z papieru i słomy trzymaj z dala od płomienia
Narzędzia	sekator lub mocne nożyczki, nóż, taśma florystyczna, drut	zamiast taśmy florystycznej wystarczy mocna taśma klejąca

Gąbka florystyczna (zwana też oazą) to lekka, zielona pianka, która chłonie wodę jak gąbka i trzyma wbite w nią łodygi. Dzięki niej gałązki stoją w wybranym kierunku i jednocześnie piją wodę, więc dłużej pozostają świeże.

Jakie gałązki wybrać, żeby stroik długo był ładny?

Najdłużej w ciepłym mieszkaniu wytrzymują gałązki sosny, jodły i cedru – wolno wysychają i dobrze trzymają igły. Świerk wygląda efektownie, ale trzyma igły słabiej niż inne iglaki (nieco lepiej radzi sobie świerk kłujący, zwany srebrnym). Świerk, choina i większość roślin liściastych zimozielonych (np. ostrokrzew) dłużej zachowują świeżość w dekoracjach na zewnątrz.

Gałązki możesz wziąć z własnego ogrodu albo kupić w szkółce roślin, na targu lub w nadleśnictwie – część z nich sprzedaje tzw. stroisz, czyli gałązki pozyskane przy pracach pielęgnacyjnych w lesie. Nie zrywaj ich sam w lesie: samowolne cięcie i zabieranie gałęzi to kradzież stroiszu, czyli wykroczenie. Leśnicy (np. Nadleśnictwo Rytel) przypominają, że mandat za nią wynosi do 500 zł, a sprawy często trafiają też do sądu.

Jak zrobić stroik świąteczny na stół – krok po kroku

1. Przygotuj gałązki dzień wcześniej. Przytnij końce skośnie czystym sekatorem, a końcówki grubszych, zdrewniałych pędów rozgnieć młotkiem lub natnij wzdłuż. Zanurz gałązki w wiadrze lub wannie z wodą na całą noc – nawodnione igły dłużej się trzymają.
2. Wybierz i przygotuj podstawę. Postaw ją tam, gdzie stroik będzie stał – na stabilnej powierzchni, z dala od grzejnika, kominka i firan. Jeśli podstawa jest płaska, gąbka powinna stać na tacce lub w płytkiej misce, która zatrzyma wodę.
3. Namocz gąbkę florystyczną. Połóż kostkę na powierzchni wody w misce lub zlewie i pozwól jej nasiąkać samodzielnie, aż opadnie. Nie wciskaj jej pod wodę – wtedy w środku zostają suche miejsca, a gałązki wbite w nie szybko usychają. Zwykle trwa to kilka minut, ale możesz zostawić gąbkę w wodzie dłużej.
4. Dotnij i przymocuj gąbkę. Mokrą gąbkę dotnij nożem do kształtu podstawy, tak by wystawała nieco ponad jej brzeg – wtedy gałązki wbijesz także z boków, poziomo. Przymocuj ją do podstawy taśmą florystyczną, przeciągniętą na krzyż.
5. Wbij świece. Najpierw ustaw świece, bo później trudno znaleźć dla nich miejsce. Użyj metalowych lub plastikowych stojaków wbijanych w gąbkę albo przymocuj do dołu świecy kilka wykałaczek lub kawałków drutu. Świeca ma stać pewnie i prosto. Stroik adwentowy robisz tak samo – wbijasz po prostu cztery świece.
6. Obłóż gąbkę gałązkami. Zacznij od krótkich gałązek (mniej więcej długości dłoni) wbijanych poziomo w boki gąbki, tak by tworzyły wieniec przy podstawie. Potem uzupełniaj górę coraz krótszymi gałązkami, kierując je lekko na zewnątrz. Pamiętaj o bokach – na stole stroik widać ze wszystkich stron. Gąbka nie może prześwitywać.
7. Dodaj ozdoby. Szyszki, orzechy i suszone owoce owiń u nasady drutem, a koniec drutu wbij w gąbkę. Bombki mocuj na drucie lub wykałaczce. W praktyce dobrze wyglądają ozdoby zebrane w małe grupy, np. po 3 lub 5, zamiast rozłożonych równo co kilka centymetrów. Sprawdź, czy żadna ozdoba ani gałązka nie znajdzie się blisko płomienia, gdy świeca się dopali.
8. Dbaj o stroik. Co 2 dni dolewaj wody do gąbki (najlepiej strzykawką lub konewką z cienkim dzióbkiem) i sprawdzaj igły – powinny być giętkie, a nie kruche. Suche gałązki wymieniaj na świeże. Na noc możesz wystawić stroik w chłodne miejsce, np. na balkon.

Jak zrobić suszone plastry pomarańczy?

Pokrój pomarańcze w plastry grubości ok. 6 mm, mocno osusz je ręcznikiem papierowym i rozłóż w jednej warstwie na blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Susz w piekarniku nagrzanym do ok. 95°C przez mniej więcej 3 godziny, obracając plastry i sprawdzając je co godzinę – grubsze plastry potrzebują więcej czasu. Gotowy plaster jest sztywny i skórzasty, bez miękkiego środka. Przełóż plastry na kratkę i zostaw na dzień lub dwa, żeby doschły, a potem przechowuj w suchym, szczelnym pojemniku.

Jak zrobić stroik bez gąbki florystycznej?

Gąbka florystyczna jest wygodna, ale to tworzywo sztuczne. Badacze z australijskiego uniwersytetu RMIT wykazali, że jej drobinki są mikroplastikiem, który zjadają zwierzęta wodne, a związki wypłukiwane z gąbki są dla nich bardziej szkodliwe niż w przypadku innych tworzyw. Jeśli jej używasz, wody z okruchami gąbki nie wylewaj do zlewu, a zużytą gąbkę wyrzuć do pojemnika na odpady zmieszane (chyba że twoja gmina podaje inne zasady). Jeśli wolisz jej unikać, masz kilka sposobów:

• Słoik lub wazonik w środku. Postaw w misce niski słoik z wodą na świecę lub gałązki, a dookoła ułóż gałązki ciasno, przewiązując je sznurkiem.
• Jabłko lub ziemniak jako uchwyt. Twarde jabłko albo ziemniak też trzyma wbite łodygi i oddaje im trochę wilgoci – to stary sposób stosowany w zielonych dekoracjach.
• Mech i siatka. Wilgotny mech owinięty drucianą siatką (np. ogrodzeniową o drobnych oczkach) tworzy podłoże, w które wsuniesz gałązki. Mech zraszaj co 1–2 dni.
• Stroik z suszu. Szyszki, suszone owoce, gałązki suchych traw i laski cynamonu nie potrzebują wody i posłużą dłużej niż jeden sezon. Taki stroik jest jednak bardzo łatwopalny, więc stawiaj w nim wyłącznie świece LED.

Jak bezpiecznie używać świec w stroiku?

Stroik ze świeczkami to jedna z dekoracji, przed którymi co roku ostrzegają strażacy i organizacje zajmujące się bezpieczeństwem w domu. Suche gałązki łatwo się zapalają, a w ogrzewanym mieszkaniu stroik z dnia na dzień przesycha. Równie łatwo zajmują się od płomienia ozdoby ze słomy, papieru, filcu, drewna i szyszek. Trzymaj się kilku zasad:

• Nie zostawiaj płonących świec bez nadzoru – gaś je, wychodząc z pokoju, nawet na chwilę, i przed snem.
• Stawiaj stroik na niepalnej podstawie z metalu, szkła, ceramiki lub porcelany i używaj stabilnych świeczników.
• Zachowaj odstęp od firan, serwetek, gazet i innych rzeczy, które mogą się zapalić. Amerykańska agencja przeciwpożarowa (U.S. Fire Administration) zaleca co najmniej 12 cali, czyli ok. 30 cm, między świecą a wszystkim, co się pali.
• Wymieniaj świece, zanim się dopalą do gałązek. Bezpieczniejsze są świece, które same gasną przed dopaleniem.
• Usuwaj suche gałązki – zrudziałe, kruche igły to sygnał, że stroik trzeba odświeżyć lub wymienić.
• Miej pod ręką wiadro wody lub koc, którym zdusisz ogień. Jeśli pożaru nie da się szybko ugasić, wyjdź z mieszkania i dzwoń pod 112.
• Rozważ świece LED – na baterie, wyglądają podobnie, a nie dają otwartego płomienia. To najlepszy wybór do stroika z suszu, w domu z małymi dziećmi lub zwierzętami.

Najczęstsze błędy przy robieniu stroika

• Wciskanie gąbki pod wodę – zostają w niej suche miejsca, a gałązki usychają po kilku dniach.
• Gałązki prosto z mrozu lub sklepu, bez namaczania – szybciej sypią igły.
• Świerk w ciepłym pokoju – ładnie wygląda, ale gubi igły szybciej niż jodła i sosna.
• Stroik przy grzejniku lub na nasłonecznionym parapecie – ciepło i suche powietrze odbierają gałązkom wodę.
• Świece wbite na końcu – trudno je wtedy ustawić prosto, a gałązki wokół łatwo się łamią.
• Prześwitująca gąbka – boki są widoczne na stole tak samo jak góra, więc obłóż je równie starannie.
• Ozdoby z papieru, słomy i filcu tuż przy płomieniu – łatwo się zapalają; przy świecach lepsze są ozdoby z metalu, szkła lub ceramiki.

Stroik a zwierzęta i dzieci

Jeśli w domu jest kot, pies albo małe dziecko, uważaj na niektóre rośliny. Jemioła jest trująca, a toksyny są głównie w jej białych kulkach – po ich zjedzeniu u zwierzęcia mogą wystąpić wymioty, biegunka, spadek ciśnienia, trudności z oddychaniem i zwolnienie akcji serca. Ostrokrzew jest mniej toksyczny, ale także może wywołać wymioty i biegunkę. Szczególnie groźny jest cis, popularny w stroikach: u psów i kotów może wywołać drżenie mięśni, duszność, drgawki, a nawet nagłą niewydolność serca, więc w domu ze zwierzętami nie używaj gałązek cisu. Gwiazda betlejemska (poinsecja) zwykle powoduje tylko łagodne podrażnienie żołądka. Bezpieczniej jest stawiać stroik poza zasięgiem zwierząt albo dekorować go szyszkami, drewnem i suszonymi owocami. Jeśli zwierzę zjadło część stroika i źle się czuje, skontaktuj się z weterynarzem.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Źródła

1. Clemson Cooperative Extension, HGIC – Holiday Table Centerpiece – https://hgic.clemson.edu/holiday-table-centerpiece/
2. Clemson Cooperative Extension, HGIC 1753 – Holiday Decorating With Fresh Greenery – https://hgic.clemson.edu/factsheet/holiday-decorating-with-fresh-greenery/
3. N.C. Cooperative Extension, Union County – Keeping Decorative Greens Fresh – https://union.ces.ncsu.edu/2019/12/keeping-decorative-greens-fresh
4. Penn State Extension – Holiday Plants and Pets – https://extension.psu.edu/holiday-plants-and-pets
5. Nadleśnictwo Rytel (PGL Lasy Państwowe) – Akcja „Stroisz 2024” – https://rytel.torun.lasy.gov.pl/en/pgl-lasy-panstwowe/-/asset_publisher/x9eK/content/akcja-stroisz-2024-
6. U.S. Fire Administration – Candle fire safety – https://www.usfa.fema.gov/prevention/home-fires/prevent-fires/candle
7. Aktion DAS SICHERE HAUS (DSH) – Brandgefahren im Advent – https://das-sichere-haus.de/fileadmin/user_data/Sicher-leben/Haushalt/Kompaktinfos/dsh-kompaktinfo-brandgefahr-advent_2016.pdf
8. RMIT University – Floral foam adds to microplastic pollution problem: study – https://www.rmit.edu.au/news/all-news/2019/dec/floral-foam-microplastic
9. Farmers’ Almanac – Dried Fruit Decorations: How to Dry Citrus for Gifts – https://www.farmersalmanac.com/make-your-own-dried-fruit-decorations-and-gifts
10. ASPCA Animal Poison Control – Yew (toxic and non-toxic plants) – https://www.aspca.org/pet-care/animal-poison-control/toxic-and-non-toxic-plants/yew